Op een plein waar mensen ’s avonds samenkomen voor een verbena, verschijnen doorgaans dezelfde sporen van het feest: plastic bekers, kartonnen dozen, flessen en etensresten. Gemeenten in het beheersgebied van Consorci de Residus (COR V5) kunnen nu vooraf speciale containers voor zulke evenementen aanvragen — het consortium beschikt in totaal over 104 containers.
COR maakte dit initiatief op 8 september bekend en noemde het «En festes no et deixes el COR» — ongeveer: «Vergeet COR niet tijdens feesten». Het programma is bedoeld voor 93 gemeenten en moet, volgens de beschrijving van het consortium, helpen afval direct te scheiden waar het ontstaat: bij concerten, volksmaaltijden, straatfeesten en bijeenkomsten van verenigingen.
Het feest begint met een plek voor de fles
Het meest praktische onderdeel van het COR-idee is niet de oproep om bewuster te zijn, maar de mogelijkheid om containers af te stemmen op een specifiek evenement. Een gemeente of collectief kan de benodigde fracties aanvragen, rekening houdend met de vorm van het evenement, de locatie en het verwachte aantal bezoekers, meldt het consortium.
De set omvat 20 gele containers voor lichte verpakkingen, 22 blauwe voor papier en karton, 31 bruine voor organisch afval en 31 groene voor glas. Samen vormen deze cijfers 104 containers: geen uniforme rij identieke bakken, maar een voorraad die over verschillende feesten kan worden verdeeld.
Voor iemand op het plein verandert dit één klein maar belangrijk aspect: de juiste container staat dichtbij, niet alleen in het gewone stadsleven, maar ook op het moment dat iemand tegelijk een bord, een fles en een papieren servet in handen heeft. COR legt uit dat scheiding ter plaatse voorkomt dat verschillende fracties vanaf het begin met elkaar worden vermengd.
Waarom een gewoon feest een apart plan vraagt
Op een doordeweekse dag wordt afval geleidelijk over de stad verspreid. Op een feest ontstaat het in pieken: na het diner, aan het einde van een concert of na een gezamenlijke toost gooien tientallen mensen tegelijk verpakkingen, glas en organisch afval weg. Juist zulke periodes van ongewoon hoge en kortdurende afvalproductie noemt COR het belangrijkste toepassingsgebied van het programma.
Volgens het consortium zijn de containers bedoeld voor patronales, verbenas, concerten, volksmaaltijden, culturele evenementen en bijeenkomsten van verenigingen. De lijst is niet zozeer belangrijk vanwege haar breedte, maar vanwege de vertrouwdheid van deze taferelen: het gaat niet om een zeldzaam festival, maar om evenementen die regelmatig op de kalenders van kleine gemeenten verschijnen.
Als er op een locatie veel verpakkingen zijn, kunnen organisatoren gele containers nodig hebben; als er eten wordt voorzien, bruine; als deelnemers dozen uitpakken of papieren materialen gebruiken, blauwe. Het is geen nieuw sorteersysteem, maar een verplaatsing van bekende regels naar een plek waar de belasting in korte tijd aanzienlijk hoger wordt, meldt COR.
Sortering die zichtbaar is vóór het einde van het concert
COR is van mening dat rekening moet worden gehouden met de duurzaamheid van een evenement tijdens de voorbereiding, en niet pas nadat het plein al is opgeruimd. Die logica maakt containers tot onderdeel van de feestorganisatie, naast het podium, de tafels en de bezoekersroutes.
Het consortium koppelt vroege scheiding aan de latere inzameling en verwerking van elke fractie. Volgens COR helpt het de kwaliteit te verbeteren van materialen die kunnen worden teruggewonnen wanneer glas, organisch afval, karton en verpakkingen niet vanaf het begin worden gemengd.
Voor de organisator is er ook een heel concrete taak: niet alleen nadenken over hoeveel mensen komen, maar ook over wat zij op de locatie zullen doen. Komt er een gezamenlijke maaltijd? Zijn er dozen voor eten nodig? Gaat er een bar open? Het COR-materiaal spreekt rechtstreeks over de mogelijkheid om de aanvraag aan te passen aan de ruimte en de verwachte opkomst.
«De verantwoordelijkheid is gezamenlijk», zegt COR-voorzitter Elio Cabanes.
Wat dit betekent voor inwoners van 93 gemeenten
Het initiatief betreft niet alleen gemeentelijke diensten. Volgens de mededeling van COR kunnen de containers ook beschikbaar zijn voor collectieven die evenementen organiseren. Voor een wijkvereniging, de organisator van een culturele bijeenkomst of een groep die een volksmaaltijd voorbereidt, betekent dit de mogelijkheid om afval vooraf als onderdeel van het draaiboek te bespreken, in plaats van dit onderwerp tot het einde van de avond uit te stellen.
Bezoekers hoeven geen nieuwe kleuren te onthouden: er worden vier vertrouwde fracties gebruikt — geel, blauw, bruin en groen. Het praktische verschil is dat deze tijdens een groot evenement rechtstreeks in de feestzone moeten verschijnen. COR benadrukt: wanneer scheiden eenvoudiger is, kunnen meer mensen dit doen zonder onnodig te hoeven zoeken.
Daarin schuilt de rustige, bijna onmerkbare kant van het programma. Het stelt niet voor om de feesten zelf te veranderen en vraagt mensen niet om een bijzonder ritueel. Volgens Cabanes gaat het om kleine handelingen met een merkbaar resultaat; deze formulering staat in de mededeling van COR.
Voor inwoners van Valencia en naburige gemeenten is dit een nuttige herinnering aan het verschil tussen een feest en de gevolgen ervan. Muziek, eten en glazen flessen verschijnen tegelijk op hetzelfde plein, maar hoeven niet in dezelfde afvalstroom terecht te komen. Als de containers vanaf het begin op de juiste plek staan, houdt sortering op een aparte milieucampagne te zijn en wordt het onderdeel van de gewone organisatie van een feest.
