Op 14 oktober 1957 overstroomde de Turia Valencia. De ramp kostte minstens 81 mensen het leven, waarna de rivier via Plan Sur buiten het centrum werd omgeleid en de oude bedding uiteindelijk het Turiapark werd.
- Overstroming 14 oktober 1957
- Slachtoffers minstens 81 doden
- Plan Sur gekozen in 1958
- Goedkeuring 21 december 1961
- Park openbare stadstuin sinds 1986
De overstroming van 1957
De grote overstroming van Valencia op 14 oktober 1957 richtte grote materiële schade aan en kostte minstens 81 mensen het leven. De Turia bracht die dag tot 300 miljoen m³ water de stad in. Ongeveer 5.800 woningen werden verwoest en ongeveer 3.500 gezinnen raakten hun huis kwijt.
Na de ramp oordeelden de Spaanse regering en het stadsbestuur dat de Turia niet veilig door het centrum kon blijven lopen. Het risico op nieuwe overstromingen was de reden voor een andere rivierloop.
In 1958 kozen de autoriteiten voor Plan Sur. Dit plan moest de Turia ten zuiden van Valencia omleiden. De Cortes Españolas keurden het plan op 21 december 1961 unaniem goed en de werkzaamheden begonnen in 1964.
De nieuwe loop kwam ten zuiden van Valencia te liggen, ongeveer 3 km van het oorspronkelijke traject. Wie de ligging van de oude bedding in de stad wil plaatsen, vindt de stadsindeling in het overzicht van de districten van Valencia.
Waarom de oude bedding geen stadsweg werd
Plan Sur omvatte aanvankelijk ook het voorstel om de oude bedding in een stedelijke snelweg te veranderen. Langs de nieuwe rivierloop ontstond echter een snelle verkeersweg, die later de V-30 werd genoemd. Daardoor was een stadsweg in de oude bedding niet meer nodig.
Bewoners eisten de oude bedding op als groenruimte. De burgerbeweging gebruikte de Valenciaanse leus El llit del Túria és nostre i el volem verd, oftewel: de bedding van de Turia is van ons en we willen haar groen.
Die druk verlegde de bestemming van de bedding naar recreatie en natuur. Het ging dus niet alleen om een andere route voor de rivier, maar ook om de vraag wat Valencia met de vrijgekomen ruimte moest doen.
Van bedding naar Turiapark
Valencia kreeg de oude rivierbedding in 1976 in eigendom, via een decreet van Juan Carlos I. Drie jaar later kregen de terreinen de definitieve goedkeuring als groenzone en openbaar park.
In 1986 opende het Turiapark in de voormalige bedding van de Turia. Het is daarmee een openbare stadstuin die de oude route van de rivier volgt. De naam Jardín del Turia staat op veel borden en kaarten; in het Nederlands heet het het Turiapark.
Het park is dus geen groenstrook naast de vroegere rivier. De rivier liep juist door de ruimte die nu als park is ingericht. De omleiding maakte die keuze mogelijk, en de bewonersbeweging gaf haar een groene bestemming.
De geschiedenis verklaart ook waarom verkeer langs delen van de tuin ligt. Het verkeer werd naar de zijkanten geleid en op sommige plekken kwamen tunnels om de invloed ervan te beperken.
Wat Plan Sur in Valencia veranderde
Plan Sur veranderde twee dingen tegelijk. De Turia kreeg een nieuwe loop buiten het centrum, als bescherming tegen toekomstige overstromingen. De oude bedding bleef vervolgens beschikbaar voor een publieke bestemming.
De volgorde is helder: eerst de ramp van 1957, daarna de keuze voor de omleiding in 1958. Vervolgens werd de oude bedding juridisch aan Valencia overgedragen, als groenzone goedgekeurd en in 1986 als openbare stadstuin ingericht.
Dat maakt het Turiapark een zichtbaar gevolg van zowel waterveiligheid als burgerdruk. De ruimte bestaat als park omdat bewoners geen extra verkeerscorridor wilden, maar groen in de voormalige rivierbedding.
Voor de omgeving van het oude centrum kun je ook kijken naar Ciutat Vella. De ligging van de bedding en de nieuwe stadsstructuur zijn daarnaast te volgen op de interactieve kaart van Valencia.
Waarom loopt er geen rivier door het Turiapark?
Er loopt geen Turia meer door het Turiapark omdat Plan Sur de rivier naar het zuiden van Valencia verplaatste. Die beslissing volgde op de overstroming van 1957 en was bedoeld om toekomstige overstromingen in het centrum te voorkomen.
De voormalige bedding kreeg daarna een andere functie. Bewoners vroegen om groenruimte, Valencia kreeg het terrein in eigendom en het gebied werd officieel bestemd als openbaar park. Daarom loopt het park door de stad waar vroeger de rivier lag.



